آشنایی با انواع لوله ساختمانی/قسمت اول

هر ساختمان با توجه به نوع کاربری خود دارای لوله کشی متفاوت است. اجرای صحیح لوله کشی یکی از موضوعات بسیار مهم در ساختمان سازی است که در صورت عدم رعایت آن ممکن است آب نشتی پیدا کرده و خسارات جبران ناپذیری به ساختمان وارد شود.

در لوله کشی از لوله های مختلف استفاده می شود که هر کدام دارای جنس و کارایی متفاوت هستند. در کل لوله هایی که برای انتقال آب در ساختمان تعبیه می شوند به انواع لوله های گالوانیزه، چدنی، پلی پروپیلن، پی وی سی، پنج لایه، پلی اتیلن و… تقسیم می شوند.
لوله گالوانیزه
لوله گالوانیزه به دو نوع لوله های فولادی و آهنی دسته بندی می شود. لوله های فولادی مقاومت بالایی در برابر مواد اسیدی ندارند و دچار خوردگی می شوند. آنها از فولاد نرم ساخته می شوند و اغلب به عنوان لوله های فاضلاب برای سرویس بهداشتی کاربرد دارند.

در مقابل لوله های گالوانیزه آهنی دارای وزنی سبک هستند و رنگ آنها خاکستری است. لوله های گالوانیزه مقاومت فشاری بالایی دارند اما دچار خوردگی و رسوب می شوند، از این رو به ندرت برای لوله کشی ساختمان های امروزی مورد استفاده قرار می گیرند.

این لوله ها را نمی توان با جوش بهم متصل کرد، دلیل این امر ایجاد دود غلیظ در حین جوشکاری است که سلامتی انسان را به مخاطره می اندازد و محیط زیست را آلوده می نماید.

لوله پلی پروپیلن
لوله پلی پروپیلن به لوله های سبز یا سفید معروف هستند و ظاهری همانند پلاستیک فشرده دارند. وزن این لوله ها بسیار سبک است و حمل و نقل و نصب آنها به آسانی صورت می گیرد. از ویژگی های بارز لوله سبز مقاومت در برابر یخ زدگی، ضربه، رسوب، خوردگی و پوسیدگی می باشد که استفاده از آن را در ساختمان سازی رواج بخشیده است.

این لوله ها استحکام بسیار بالایی دارند و مواد اسیدی و بازی معدنی به آنها آسیبی وارد نمی کنند. علاوه بر آن مقاومت فشاری این لوله ها آنها را در برابر ضربه مقاوم نموده و آنها را به لوله ای ایده آل در صنعت ساخت و ساز تبدیل کرده است. لازم به ذکر است که لوله پلی پروپیلن با نام لوله تک لایه و لوله PP نیز در بازار شناخته شده می باشد.

لوله چدنی
جنس این لوله ها از جنس چدن است و با توجه به مکان استفاده در اشکال، ابعاد، اتصالات و نوع آلیاژ متفاوت ساخته می شوند. لوله چدنی از مقاومت لازم در برابر فشارهایی که به آن وارد می شود، برخوردار است و به نسبت لوله های آهنی کمتر دچار فرسایش می شود.

این لوله را می توان توسط دستگاه تراکم هوا باز نموده و گرفتگی آن را برطرف کرد. بزرگ ترین عیب این لوله ها این است که به علت وجود مواد شیمیایی در فاضلاب دچار خوردگی می شوند که این امر اجتناب ناپذیر است. قیمت لوله چدنی در مقایسه با لوله فلزی ارزان تر است اما نصب آن آهسته تر انجام می شود.

مواد شیمیایی بر روی این لوله ها تاثیر منفی می گذارد و سبب زنگ زدن آن می شود. لوله های چدنی وزن بالایی دارند و پیوند آن ها با دیگر یراق آلات و اتصالات به سختی انجام می پذیرد. این لوله ها همانند لوله های گالوانیزه به علت معایب غیر قابل رفع، امروزه به ندرت کاربرد دارند.

لوله پی وی سی
لوله پی وی سی (PVC) از جمله لوله های پلیمری است که کاربرد بالایی در صنعت ساختمان دارد. انعطاف پذیری این لوله ها بسیار بالاست و دچار ترک خوردگی و شکستگی نمی شوند. وزن لوله PVC بسیار سبک است و نصب آن به آسانی و با سرعت بالایی انجام می شود.

این نوع لوله تاسیساتی در رنگ های طوسی، سفید و زرد به بازار ارائه می شود و قیمت آن در مقایسه با سایر لوله ارزان تر است. لوله پلیکا که امروزه در بازار به فروش می رسد از جمله لوله های پی وی سی است که خواص مکانیکی بالایی داشته و نیاز لوله کشی ساختمان را برطرف می نماید.

این لوله ها در برابر فعالیت های اسیدی و بازی مقاوم هستند و مواد شیمیایی بر روی آنها اثر نامطلوب نمی گذارد. لوله پلیکا رنگ و بوی آب را عوض نمی کند و به دلیل داشتن سطح صیقلی میزان رسوب پذیری و گرفتگی آن بسیار پایین است.

این لوله های پی وی سی معایبی نیز دارند از جمله اینکه در برابر سرما حساس اند و امکان شکستگی آن ها وجود دارد. همچنین در برابر حرارت مستقیم و زیاد آتش، شکل و استحکام خود را از دست می دهند.