نکاتی که باید درباره لوله کشی ساختمان بدانید

سیستم لوله‌ کشی برای تأمین آب در ساختمان مورداستفاده قرار می‌گیرد. این سیستم با توزیع لوله‌ها در کل ساختمان آب را به بخش‌های مختلف خانه مثل آشپزخانه و سرویس بهداشتی هدایت می‌کند. برای دفع زباله‌های انسانی در ساختمان شبکه‌های منظم لوله‌ کشی به‌عنوان سیستم فاضلاب در ساختمان تعبیه می‌شوند. جهت لوله‌ کشی آب و فاضلاب ساختمان معمولاً از لوله‌های مسی، GI، CPVC و HDPE استفاده می‌شود. امروزه بیشتر از لوله‌های CPVC استفاده می‌شود، زیرا سبک‌وزن بوده ، زنگ نمی‌زنند، نصب و نگهداری آن‌ها بسیار آسان است و ازنظر هزینه نیز مقرون‌به‌صرفه می‌باشند.

زمان انجام خدمات تأسیساتی ساختمان باید تمامی اصول لوله‌ کشی ساختمان رعایت شود. بهتر است قبل از اینکه مشکل بزرگ‌تر شود، اقدامات  احتیاطی صورت گیرد. زمان تعمیرات لوله‌ کشی ساختمان از هیچ نشانه‌ای صرفه نظر نکرده و آن‌ها را نادیده نگیرید. نادیده گرفتن مشکلات مربوط به لوله‌ کشی ساختمان آن‌ها را به مشکلات بزرگ‌تر تبدیل کرده و هزینه‌های بیشتری نیز برای تعمیرات لوله‌ کشی ساختمان در پی خواهد داشت.

چرا لوله کشی آب سرد و گرم را باید به حرفه ای ها بسپاریم؟

انواع سیستم‌های لوله‌ کشی آب در ساختمان

 سیستم لوله‌ کشی آب در ساختمان به دو صورت سنتی و پنوماتیک صورت می‌گیرد. در سیستم لوله‌ کشی آب ساختمان، اگر آب به‌طور مستقیم از مخزن زیرزمینی به مجرای آب و فاضلاب ساختمان عرضه شود دیگر نیازی به وجود مخازن ذخیره نیست. کافی است پمپ‌هایی به محل خروجی آب دسترسی داشته باشند تا زمانی که شیر آب باز می‌شود بتوان به آب دسترسی داشت.

چنین پمپ‌هایی، بانام سیستم آبیاری پنوماتیک شناخته‌شده‌اند. این پمپ‌ها شامل یک مخزن فولادی کوچک با آب، به همراه یک غشا پلاستیکی پر از هوا هستند. زمانی که پمپ شروع به کار می‌کند، آب رطوبت کافی را ایجاد کرده و موجب منبسط شدن غشای پلاستیکی می‌شود، از طرف دیگر هوا فشرده‌ شده و با ایجاد فشار به مخزن آب و خطوط لوله‌ کشی، آب را وارد سیستم لوله‌ کشی ساختمان می‌کند، بنابراین وقتی یک شیر باز شود، آب از آن جاری خواهد شد. این سیستم موجب می‌شود که فشار به سمت پایین وارد شده و پمپ به‌طور خودکار روشن شود و در نتیجه فشار آب حفظ‌ شده و به خروجی‌ها انتقال داده می‌شود. مزیت این سیستم لوله‌ کشی آب ساختمان این است که دیگر نیاز به وجود مخازن برای ذخیره‌سازی آب نیست.

ازآنجایی‌که در روش‌های سنتی، جریان آب از مخازن زیرزمینی به مخازن ذخیره ساختمان و طبقه‌های بالاتر فرستاده می‌شود، طبقات بالایی به آب با فشار کمتر دسترسی داشته و  طبقات زیرزمین و پایین به دلیل گرانش و ارتفاع، آب را با فشار بیشتری دریافت می‌کنند، بنابراین برای اینکه تمام طبقات ساختمان به فشار آب یکسان دسترسی داشته باشند، این پمپ‌ها طراحی‌شده‌اند.

علت کاهش فشار آب در ساختمان های مسکونی

اصول لوله‌ کشی آب و فاضلاب ساختمان

 اصول لوله‌ کشی ساختمان باید در چهارچوب استانداردها طراحی و مدیریت شود و افرادی که خدمات لوله‌ کشی آب را به عهده می‌گیرند باید در خصوص راه‌اندازی، نگهداری و خدمات تأسیساتی ساختمان آموزش‌دیده باشند. لوله‌ کشی ساختمان باید برمبنای حفظ سلامتی، ایمنی و رفاه افراد، در ساختمان صورت گیرد. اهداف عمده از سیستم لوله‌ کشی آب و فاضلاب ساختمان عبارت‌اند از:

تأمین آب آشامیدنی کافی، حذف ضایعات و زباله‌های مایع و کاهش مخاطرات مربوط به آب و فاضلاب. برای رسیدن به هر یک از این اهداف باید اصولی در لوله‌ کشی ساختمان رعایت شود.

تأمین مقدار آب موردنیاز و حفظ سلامت آن:
حفظ کیفیت آب باید از طریق شبکه‌های عمومی تأمین شود. با رعایت استانداردهای ملی در خصوص بهداشت آب آشامیدنی می‌توان به آب سالم دست‌یافت. برای رسیدن به هدف تأمین آب کافی در ساختمان ابتدا باید جنس لوله‌های استفاده‌شده در ساختمان موردتوجه قرار گیرد. اگر لوله‌های آب از جنس مرغوب نباشد به‌مرورزمان ممکن است دچار نشتی شوند. خطر آلودگی آب شرب از طریق للوه کشی های فرسوده و قدیمی بسیار زیاد است. برای حفظ سلامت خود و خانواده تان می بایست رسیدگی به لوله های فرسوده را در درجه اول اهمیت قرار دهید.

عدم هدر رفتن آب 
سیستم لوله‌ کشی آب ساختمان باید به‌گونه‌ای باشد که مانع از هدر رفتن آب شود و آب تمیز به فاضلاب روانه نشود. این امر هزینه زیادی را به خانوار تحمیل می کند از طرفی ورود آب دائمی به فاضلاب موجب پر شدن زود هنگام سیستم فاضلاب شده و هزینه های تخلیه چاه را به دنبال دارد. از همه این موارد که بگذریم، آب یکی از منابع طبیعی بسیار با ارزش است که به سرعت رو به اتمام است. ذخایر آب زیر زمینی کشور به دلیل خشکسالی های اخیر محدودتر شده است. بدون تردید هدر رفتن آب آشامیدنی از مشکلاتی است که می بایست به سرعت جلوی ان گرفته شود.

وجود سیستم لوله‌ کشی آب آشامیدنی در داخل ساختمان: توزیع صحیح لوله‌ها در ساختمان دسترسی به آب آشامیدنی را در داخل ساختمان فراهم می‌کند. دسترسی آسان به آب کافی در خانه، بهداشت شخصی را بهبود می‌بخشد و مدیریت ایمنی و دفع زباله را تسهیل می‌کند.

به حداقل رساندن نشتی و آلودگی آب
برای جلوگیری از نشت لوله باید لوله‌ها در برابر خوردگی و آسیب‌های تصادفی محافظت شوند و زمان نصب این نکته در نظر گرفته شود که لوله جایی نصب شود که از انجماد به دور باشد. اینکه زمان بروز نشتی، تعمیر لوله‌ها راحت باشد نکته بسیار مهمی است که باید رعایت شود.

تجهیزات مربوط به لوله‌ کشی آب سرد و گرم باید در فضایی از ساختمان قرار گیرند که از خطرات ناشی از انفجار و یا گرمای بیش‌ازحد در امان بمانند.

وجود چندین خروجی برای دسترسی به آب تمیز
در حالت نرمال در هر خانه باید یک شیر برای ظرف‌شویی آشپزخانه، یک شیر برای حمام، یک شیر برای وان یا دوش و یک شیر نیز برای توالت در نظر گرفته شود. تمام اتصالات لوله‌ کشی باید در برابر سایش و خوردگی مقاوم و  غیرقابل جذب باشند، تا بتوانند به‌خوبی مورداستفاده قرارگرفته و بتوان به‌راحتی آن را از فضولات و آلودگی‌ها تمیز کرد. دیوارها و سطوحی که در مسیر لوله‌ کشی آب ساختمان قرارگرفته‌اند باید از نشتی آب مصون بمانند و باید بتوان به‌راحتی آن‌ها را تمیز کرد.

طراحی سیستم لوله‌ کشی آب گرم ساختمان
تجهیزات مربوط به لوله‌ کشی آب سرد و گرم باید در فضایی از ساختمان قرار گیرند که از خطرات ناشی از انفجار و یا گرمای بیش‌ازحد در امان بمانند. لوله‌های استفاده‌شده برای آب گرم باید در برابر گرمای زیاد مقاوم بوده و درجه حرارت آب باید تا یک سطح مشخصی حفظ شود.

دفع زباله های مایع و فاضلاب
در سیستم لوله‌ کشی آب و فاضلاب ساختمان باید از هرگونه تماس مواد زائد با انسان جلوگیری شده و زباله‌ها باید از طریق اتصالات مربوط به تخلیه لوله‌ها وارد فاضلاب شوند. اگر یک فاضلاب شهری در فاصله معقولی از ساختمان وجود داشته باشد، سیستم زهکشی ساختمان باید به آن فاضلاب تخلیه شود. جایی که فاضلاب شهری وجود ندارد باید از طریق مخازن سپتیک دفع فاضلاب صورت گیرد به‌طوری‌که برای سایرین مزاحمتی را ایجاد نکند.

اندازه مناسب سیستم فاضلاب ساختمان: سیستم لوله‌ کشی فاضلاب ساختمان باید از ظرفیت کافی برخوردار باشد و به‌گونه‌ای طراحی شود که بتواند فاضلاب‌ها را، بدون ایجاد رسوب‌گذاری، انباشتن مواد جامد و مسدود شدن لوله‌ها.، به‌سرعت از ساختمان خارج کند. لوله‌ کشی فاضلاب باید به چاه‌ها وصل بوده و بتوان در صورت لزوم به‌راحتی آن‌ها را تمیز کرد.

مجهز بودن به دریچه بستن مایع
هر وسیله تجهیزاتی که برای لوله‌ کشی آب و فاضلاب ساختمان استفاده‌شده است باید به یک دریچه محافظ مجهز باشد. این دریچه برای جلوگیری از انتشار بوها و گازها بکار می‌رود و همچنین مانع از ورود حشرات و جوندگان به فضای داخلی خانه می‌شود.

استفاده از تهویه مناسب
سیستم زهکشی ساختمان باید به‌گونه‌ای طراحی شود تا هوا  بتواند از طریق لوله‌ها عبور کند. قسمت بالای سیستم زهکشی باید به یک لوله تهویه با ابعاد کافی متصل باشد، و سطح آن باید بالای سقف قرار گیرد تا از بازگشت هوا به ساختمان جلوگیری شود. این دریچه‌ها زمانی که بوی نامطلوب در فضا پیچیده باشد به‌صورت خودکار باز می‌شوند، در غیر این صورت بسته باقی می‌مانند.

جلوگیری از بازگشت جریان فاضلاب
سیستم زهکشی ساختمان باید طوری طراحی شود که در صورت بازگشت فاضلاب از کانال‌های عمومی به علت سیل، انسداد و یا هر علت دیگری، وارد لوله‌ کشی متصل به سیستم فاضلاب خانه نشود.