هر آنچه باید درباره عایق کاری لوله ساختمان بدانیم/قسمت اول

عایق کاری لوله های آب ساختمان بهترین راهکار برای پیشگیری از هدررفت انرژی و مصرف سوخت اضافی در سیستم تاسیساتی ساختمان است که نه تنها شامل عایق کاری لوله ها بلکه شامل عایق کاری دیگ مرکزی و مخزن حرارتی نیز میشود. با عایق کاری لوله های آب گرم مانع سرد شدن آب شده و از مصرف سوخت اضافی پیشگیری میکنیم و با عایق کاری لوله های سرد مانع از یخ زدگی آب لوله ها در فصل زمستان خواهیم شد. همچنین با صرفه جویی در مصرف آب و سوخت میتوان از هزینه های سرسام آور قبض برق و گاز جلوگیری کرد و مانع از هزینه های اضافی دیگر شد. در این مطلب قصد داریم شما را با تمام مباحث عایق کاری لوله کشی ساختمان و انواع عایق ها آشنا کنیم.

مقدمه
عایق کاری یکی از ملزومات در لوله کشی سختمان است زیرا گرمای تولید شده از سیستم حرارت مرکزی باید تنها به محل های مصرف مانند سرویس بهداشتی، حمام آشپزخانه، شوفاژها و … برسد و در طول مسیر تلف نشود. عایق بندی در زمینه های مختلفی مانند ممانعت از نفوذ رطوبت و نم به خانه، کاهش آلودگی صوتی، کاهش اتلاف انرژی و … کاربرد دارد. همچنین عایق ها مهمترین نقش را در کاهش تلفات انرژی از لوله ها، کانال ها و مخازن حرارتی دارند. در ادامه این مطلب با انواع عایق ها آشنا میشوید:

انواع عایق
عایق ها در انواع مختلفی ساخته میشوند که از مهمترین آنها میتوان به عایق های رطوبتی، عایق های حرارتی، عایق هدایت حرارتی، عایق همرفت حرارتی و عایق تششعی اشاره کرد. برای لوله های آب نیز عايق کاری، عایق نانو پلیمر، عایق های حرارتی و رطوبتی ساخته میشود. پس از معرفی این عایق ها به عایق بندی لوله های فلزی آب نیز خواهیم پرداخت:

کاربرد عایق های رطوبتی

عایق های رطوبتی با پیشگیری از نفوذ نم و رطوبت از یک دیوار به دیوار دیگر نقش مهمی در حفظ تاسیسات ساخمانی دارند. از پرکاربردترین عایق های رطوبتی میتوان به مواد قیراندود شده ای مانند کاغذ، گونی، مواد لاستیکی، پلاستیکی و … اشاره کرد.

عایق های حرارتی
عایق های حرارتی همانطور که از اسمشان پیداست جهت جلوگیری از انتقال و هدررفت حرارت و گرما مورد استفاده قرار میگیرند. با استفاده از این عایق ها میتوان ضریب هدایت حرارتی را به طرز موثری کاهش داده و مانع از اتلاف انرژی و سوخت اضافی شد. عایق های حرارتی موادی مقاوم به گرما هستند که مهمترین کاربردهای آنها شامل عایق بندی لوله ای آب گرم، عایق بندی دیگ موتورخانه، عایق بندی مخازنی مانند آبگرمکن، عایق کردن پکیج ها، کانال ها، کوره های هوای گرم و هواسازها میباشد.

عایق کاری لوله های آب

انواع عایق حرارتی
گرما به سه طریق هدایت، همرفت و تابش منتقل میشود و عایق های حرارتی نیز در سه دسته عایق هدایت حرارتی، عایق همرفتی حرارتی و عایق تششعی ساخته میشوند. در روش هدایتی گرما از طریق تماس اجسام منتقل میشود بنابراین عایق های حرارتی مصالحی مقاوم به گرما هستند که از مهمترین آنها میتوان از پشم شیشه (کاغذی، قيراندودی، آلومينيمی و …) ، پشم سنگ، پشم معدنی، عایق قالبی پیش ساخته و … نام برد. در دو روش دیگر یعنی روش همرفتی و تابش، گرما در یک محیط گازی یا خلاء منتقل میشود و عایق های آنها مناسب با این روش ساخته میشوند. عایق های تششعی مانع از جذب تابش بر روی جسم میشوند و این تابشها را منعکس میکنند. مهمترین عایق های تششعی نیز عبارتند از: عایق پشم شیشه، پشم سنگ و پشم معدنی با روکش آلومینیومی

دیگر عایق ها
عایق ها انواع متنوعی دیگری نیز دارند که از مهمترین آنها میتوان به عایق های پتویی و قطعه ای اشاره کرد. عایق پتویی برای کاری مخازن و لوله ها بسیار مناسب بوده و بیشتر از موادی مانند پشم شیشه، پشم سنگ، پشم چوب، پشم سرباره و پشم حیوانات ساخته میشوند. عایق های قطعه ای نوع دیگری از عایق ها هستند که از پوشش کاغذی تشکیل شده و طول کمتری نسبت به نوع پتویی دارند. عایق های قطعه ای بیشتر برای عایق کاری فاصله بین دیوارها و پشت مصالح کاربرد دارند.

چرا لوله های آب گرم را عایق میکنیم؟
عایق کاری لوله های آب گرم امرزوه یکی از ملزومات در ساختمان سازی است که مانع از کاهش دمای آب شده و در نتیجه در مصرف سوخت و انرژی صرفه جویی میشود. در صورت عدم عایق کاری آب در هنگام هدایت در لوله های آب گرم پس از مدتی سرد شده و ناچار به مصرف بیشتر سوخت خواهیم شد. عایق کاری حرارتی لوله های آب گرم میتواند 2 تا 4 درجه آب را گرم تر نگه داشته و بدون افت به محل های مصرف برساند. این روش مخصوصا در زمانی که فاصله بین مخزن حرارتی و محل مصرف طولانی باشد بسیار اهمیت پیدا میکند. اگر لوله های آب گرم خانه در معرض هوای بسیار سرد قرار داد و یا مصرف آب گرم بالایی دارید باید هر چه زودتر برای عایق کاری لوله ها اقدام نمایید.

نحوه عایق کاری لوله های آب گرم
عایق کاری لوله های آب گرم چه به صورت روکار (بیرون یا داخل ساختمان) ، دفنی یا زیر کف و توکار (داخل کانال، شافت و سقف کاذب) نصب شده باشند امری بسیار مهم و ضروری است. به طور کلی برای عایق کاری لوله های آب باید این مراحل انجام شود: ابتدا سطح لوله های آب از هر گونه ماده خارجی و مصالح دیگرکاملا تمیز شوند و سپس بر روی لوله های سیستم گرم کننده دوبار ضدزنگ زده شود. وقتی ضدزنگ کاملا خشک شد نوبت به عایق کاری لوله های توکار میرسد.

عایق کاری لوله های توکار یا دفنی
برای این کار باید روی لوله ها را با عایق پشم شیشه یا عایق پشم سنگ پتویی پوشاند. برای این کار از عایق های پتویی با روکش کاغذ ( به وسیله اره و متناسب با محیط لوله برش میدهند) استفاده میشود و یا دور لوله را با عایق پشم شیشه ( از سمتی که ورق کاغذ قيراندودی یا کاغذ آلومينيمی نباشد) میپوشانند. سپس یک مفتول گالوانیزه یا عایق به قطر 1 میلی متر بر روی لوله پیچیده میشود.

عایق کاری لوله های روکار
برای این کار معمولا از سه روش استفاده میشود. در روش اول عایق کاری لوله های روکار به همان روش لوله های توکار انجام شده و در نهایت رنگ آمیزی میشوند. در روش دوم پس از تمیز کردن و دو مرتبه ضدزنگ زدن لوله ها باید آنها را با عایق پیش ساخته عایق کرد. عایق های پیش ساخته دارای روکش کاغذی یا آلومنیومی هستند و بیشتر برای عایق کاری لوله های خارج ساختمان کاربرد دارند. در روش سوم از عایق های پیش ساخته فاقد روکش استفاده میشود و سپس روی آنها با ورق آلومینیم یا ورق گالوانیزه پوشانده میشود. برای عایق کردن لوله های آب گرم و برگشت آب گرم مصرفی اگر از جنس گالوانیزه باشند از همین روش ها استفاده میشود اما بر روی آنها ضدزنگ زده نمیشود.

نکات مهم
برای عایق بندی صحیح لوله های آب گرم باید نکات مهمی را رعایت کنید که در ادامه آنها را برای شما شرح داده ایم. اولین نکته که باید بدانید این است که عایق کاری باید برای تمام مسیر لوله کشی و همچنین اتصالات و شیرهای فلکه انجام شود. پیش از شروع عایق کاری میزان عایق مورد نیاز و اندازه لوله ها را به دقت اندازه گیری کنید. برای عایق کاری لوله های آب گرم متصل به آبگرمکن باید عایق حداقل 15 سانت از محل سوخت آبگرمکن فاصله داشته باشد. ضخامت و جنس عایق حرارتی با تفاوت دمای آب لوله ها و دمای محیط و همچنین جنس عایق مورد نظر انتخاب میشود. جنس عایق را نیز باید با توجه به شرایط محیطی و دمای آب گرم لوله انتخاب نمود. بهترین عایق ها برای عایق کاری لوله های آب گرم عایق های پتویی و عایق لوله ای پشم سنگ هستند.